- Buradasınız |
- Optimer Sağlık Anasayfa
- Babe Pediatri
- Doktorumdan Tavsiyeler
DOKTORUMDAN TAVSİYELER
-
BEBEKLERİN DERİ ÖZELLİKLERİ VE DERİ BAKIMI
Uz.Dr.Ulviye Atılganoğlu
Deri Hastalıkları Uzmanı
Kadıköy Florence Nightingale Hastanesi
Bebeklerin deri yapısı ve işleyişi, yetişkinlerden farklı özellikler taşır. Yetişkinlerde deri, yeterince kalın olan üst deri katmanı, yeterli yağ salgısı, enfeksiyona karşı deri savunma sistemlerinin tam işleyişi nedeniyle vücudun önemli ve en geniş korunma bölgesini oluşturmaktadır. Bebekler, vücut ağırlıklarına göre yetişkinlerden çok daha geniş bir deri yüzeyine sahiptir. Bebek derisi daha ince, daha duyarlıdır. Kıl yapıları daha azdır, ter ve yağ bezleri gelişimlerini henüz tamamlamamışlardır. Derinin nem oranı yetişkinlerden belirgin derecede yüksektir. Bebek derisinin yumuşaklığını ve pembeliğini veren bu özellikler, aynı zamanda derinin kolay zedelenme ihtimaline ve enfeksiyonlara yatkınlığına da zemin hazırlamaktadır. Yine bebeklerde enfeksiyonlara karşı koruyucu sistem tam olarak oluşmadığından, bebek derisi dıştan alınabilecek enfeksiyonlara karşı daha savunmasızdır. Bebekler pek çok deri hastalığına daha kolay yakalanabilirler. Bu nedenlerle bebek derisinin bilinçli ve doğru bakımı çok önemlidir.
Bebek derisinin koruyucu üst tabakası daha incedir. Bebekler etkili bir deri koruma özelliğine sahip değildir. Derinin koruma özelliği iki yönlü işlemektedir: dıştan içe ve içten dışa doğru. Yetişkin derisi, içten dışa nem kaybına engel olup, gerekli nemi deride tutar. Dış ortamdan deri içine yeterli nemin ve oksijenin girmesine izin verirken, zararlı maddelerin, mikroorganizmaların geçişine engel olur. Bebek derisi ise ,dış ortamdan deriye ulaşacak tahriş edici maddelerin temasına karşı kendini yeterince koruyamaz. Giysilerin ve bebek bezlerinin değdiği bölgelerde, hatta kendi derisinin kıvrım yerlerinde kolaylıkla kızarılık ve zedelenmeler görülebilir. Deriye temas eden giysi, giysilerin yıkandığı deterjan, beyazlatıcı, çamaşır suyu, yumuşatıcıların, kozmetik ve ilaçların .çeşitli tahrişlere, alerjik ve mikrobik hastalıklara neden olabileceğini akılda tutmak gerekir. Bebeğin giysileri yumuşak, pamuklu olmalı, sabunla yıkanmalı ve çok iyi durulanmalıdır. Yeni alınan giysiler ve iç çamaşırları yıkanıp iyice durulandıktan sonra kullanılmalıdır. Bazı kumaş boyaları ve fabrikasyon esnasında kumaşa bulaşan kimyasal maddeler bebek için toksik olabilir, alerji yapabilir. Deterjanlar ve çamaşır yumuşatıcılarının parfümleri alerjiye neden olabilir. Sentetik ve yünlü giysiler bebeğin cildine temas etmemelidir.
Nem oranı yüksek bebek derisinde, özellikle nemli , iyi hava teması olmayan, boğumlu deri bölgelerinde veya kapalı kalın giysiler veya bebek bezi altında kalan deri bölgelerinde pişiğe ve bu ortamda kolay üreyen mantar ve bakteriyel enfeksiyonlara uygun bir ortam hazırlanmış olmaktadır. Bez değiştirme bebeğin her beslenmesinden önce yapılmalı ve idrar, dışkı artıkları yumuşakça silinmelidir. Bebeğin yaşına uygun, parfüm ve alkol içermeyen ıslak mendil veya ılık su ile temizlenebilir. Pişik önlemek için sık bez değişimi (Günde ortalama 6-7 kere) ve bez bölgesinin iyi temizlenmesi yeterlidir. Pişik önleyici kremler çok ince tabaka halinde kullanılabilir. Bebeklerde aşırı soğuk ve sıcak hava veya su gibi fiziksel faktörlerin deriye teması cildi kolayca zedeleyebilir. Terleme, aşırı sıcak veya ateşlenme dönemlerinde deriden hızla nem kaybı oluşacaktır ve bu özellik; deri yüzey alanı çok geniş olan bebeklerde sadece deri kurumasına ve deri yüzey açılmalarına yol açmaz, aynı zamanda vücudun sıvı dengesini bile bozabilir.
İnce ve duyarlı olan bebek derisi, vücut ağırlığına göre yetişkinlerden çok daha geniş bir vücut yüzeyine sahiptir. Bu nedenle deriye dıştan sürülen kozmetikler, temizleme ürünleri veya ilaçlar, beklenmedik alerjik reaksiyonlara, tahrişlere ve toksik etkilere yol açabilir. Deriye sürülen maddeler ince ve geniş olan deri yüzeyinden, daha hızlı ve daha çok emilirler. Kan dolaşımına geçebilirler. Deriden sürülen maddelerin sadece deri yüzeyinde değil, emilerek tüm vücutta da etkili olabileceğini hatırda tutmak gerekir. Bu nedenle, özellikle sürülerek uygulanacak ilaç kullanımında yetişkinlerin kullandığı ilaçları, kozmetik veya bakım ürünlerini bebeğinize kullanmayınız. Bebek derisinin bu özellikleri dikkate alındığında; ilaç ve bakım ürünlerini, doktorunuzun rehberliğinde, önerdiği sürede ve sıklıkta kullanmak büyük önem taşımaktadır.
Bebeklerin temel bakım ürünleri, bebeklerin deri özellikleri ve gereksinimleri göz önüne alınarak hazırlandıkları için yetişkin ürünlerinden farklılıklar gösterir. Bebek ürünleri sabun, sindet, şampuan gibi temizleyiciler, deri yüzeyinde yağ-su örtüsünü sağlayan ve koruyan nemlendiriciler, bebek yağları, güneş kremleri gibi geniş bir yelpazede dağılmaktadır. Bebeğinize kullanacağınız ürünler, deriyi korumalı, nem ve yağ -su dengesini sağlamalı, koruyucu tabakayı desteklemeli ve ona zarar vermemelidir. Bu amaçla bebek ürünlerine omega 3 ve 6 yağları gibi maddeler eklenebilir. Bebek bakım ürünleri hipoalerjenik özellikte olmalı, koruyucu maddeler ve alkol içermemelidir.
Bebek derisi mikrobik enfeksiyonlara çok da¬ha duyarlıdır. Bebek deri bakımında ilk şart anne veya bakımı yapan kişinin el temizliğidir. Eller sık sık sabunlu su ile yıkanmalı, tırnaklar kısa ve temiz olmalıdır. El temizliğinde alkol veya kolonya kullanılmamalıdır.
Banyo sıklığı ortam ısısına bağlı olarak günlük veya haftada iki olabilir. Banyo bebeği rahatlatır, mikroplardan korur. Bebeklerde sentetik, yüksek köpük yapma gü¬cü olan, yüzeysel gerilimi azaltıcı ürünlerin kullanılması sakıncalıdır. Bebekler için hazırlanan ürünler deri yüzey gerilimini azaltıcı hiçbir katyon, anyon ve iyon İçermezler. Günlük temel bakımda yumuşak, hafif, katkı maddesi içermeyen özel ürünlerle deriyi temizlemek, suyla iyi durulamak ve gereğinde koruyucu kremlerle besle¬mek yeterli olacaktır. Durulama çok iyi olmalıdır. Banyo sonrası yumuşak bir havlu ile özellikle koltuk altı ve kasık kıvrımları nazikçe kurulanmalıdır. Bebeklerde yağ salgısı başlamamıştır. Deri üzerindeki yeterli yağ salgısı ve koruyucu bir yağ-su örtüsü oluşturulması ve derinin hafif asidik koruyucu ortamının devamının sağlanması önemlidir.
Saçlar bebek şampuanı ile hafifçe yıkanır. Zaman zaman saç diplerinde sarı kepeklenme olabilir, temizlemek için fırça veya tarak kullanılmaz. Zamanla bu kepeklenme kendiliğinden geçer. Yoğun kepek varsa banyodan birkaç saat önce çok az miktarda sıvıyağ veya doktorunuzun önereceği bir ürün sürülebilir.
Bebeklerin derisi güneşin zararlı etkilerine karşıda savunmasızdır. İlk 6 ay bebeklere güneş koruyucu ürünlerin kullanımı önerilmemektedir. Bebeğinizi direkt güneş temasından koruyunuz, Güneşin yeryüzüne dik ulaştığı, saat 11.00-16.00 arası güneşe çıkarmayın. Dışarı çıkmadan önce sık dokulu, uzun giysiler, şapka ve güneşlik kullanınız.6 aydan itibaren aynı kurallara uymakla beraber, güneş koruyucu kremleri kullanmaya başlatabilirsiniz. Bebek ve çocuklar için fiziksel koruyucu özelliği olan, yani deriden emilmeyen, güneş ışınlarını yansıtan ve kimyasal maddeler içermeyen güneş koruyucu krem ve losyonlar seçilmelidir. Yetişkinlerin kullandığı güneş koruyucu ürünler kimyasal maddeler içerdiklerinden, bebeklere kullanılmamalıdır. Allerjik reaksiyonlara ve istenmeyen etkilere yol açabilirler.
Zaman zaman bebek derisinde hassasiyet, pişik, isilik, alerjik reaksiyonlar, ekzema, çocuk bezi ekzeması, mantar enfeksiyonları gibi problemlerle karşılaşabilirsiniz. Bu özel dönemlerde günlük bakım ürünlerinin doğru seçilmesi tedaviyi hızlandıracak ve ilaç ihtiyacını azaltacaktır. Tedavi edilmesi gereken bu durumlarda dermatoloğunuz bebeğinizin deri tedavisini düzenleyip, bakım ürünlerinin seçiminde size rehberlik edecektir
